السيد محمد حسين الطهراني
285
الله شناسى (فارسى)
مگر عالم فقيه و عارف وارف و حكيم مدرّس « أسفار » و « شفا » را در نجف اشرف يعنى مرحوم سيّد حسن اصفهانى كه از اعلا درجه شاگردان دلسوخته و وارسته و مريدان سرسخت و دلباختهء آيت حقّ و سند عرفان و ولايت حقّهء الهيّهء مرحوم حاج ميرزا على آقاى قاضى بوده است ، مرجع تقليد مطلق وقت آية الله عظمى آقا سيّد أبو الحسن اصفهانى فقط به جرم تدريس معقول و حوزهء رسمى اخلاق و عرفان ؛ از نجف به مَسقَط ، غريباً وحيداً مُضطَهِداً بيرون نكرد ؟ و تا امروز كه امروز است نجف را فاقد علوم معقول و حوزههاى رسمى معارف و اخلاق و حكمت و فلسفه ننمود ؟ و آن نجف گرم و با طراوت را به حالت امروز كه مشاهده مىكنيد به خشكى و سردى و عدم رشد معقولات ننشانيد ؟ ! مگر يگانه حكيم و فقيه و مفسّر و اهل حديث و خبر و درايت ، استاد ارجمندمان آيت مطلق حقّ در عصر ، و شايد تا مدّتى بعد در أعصار آينده : علّامه آية الله حاج سيّد محمّد حسين طباطبائى أعلى الله مقامه الشّريف كه به اعتراف مخالف و مؤالف ، دوست و دشمن ، داراى فكرى عميق و مغزى بيدار ، و حامىاى فريد براى اسلام و تشيّع بود ؛ فقط به جرم دعوت به خدا و به حقّ و إعراض از زخارف مادّيّه و شهويّهء دنياپرستان و كاسه ليسان ، و برداشتن گامهاى راستين و استوار براى تربيت طلّاب و تفهيم و تعليم علوم حقّهء انسانيّه با آنهمه مشكلات روبرو نشد ؟ تا جائى كه بايد بفرمايد : « اين مشروطيّت و آزادى و غربگرائى و بىدينى و لاابالىگرى كه از
--> - للاعترافِ عنده بالخلاف و الاعتذارِ لدَيه بحُسن الإنصاف ماشياً على قدمَيه تمامَ ما وقَع من البلدَين مِن المسافة إلى أن وصَل إلى بابِ داره و انافه ، فنادَى : يا محسنُ قد أتاك المُسىءُ ! فخرَج إليه مولانا المحسنُ و جعَلا يَتصافحان و يَتعانقان و يَستحلُّ كلٌّ منهما مِن صاحِبه . ثمّ رجَع من فَوره إلى بلدِه ، و قال : لم ارِدْ من هذه الحركةِ إلّا هضمَ النّفس و تدارُكَ الذّنب و طلبَ رضوانِ الله العزيزِ الوَهّاب . »